Kısa cevap: E-ticaret yapmak için önce ne satacağınıza karar verir, ürünü tedarik eder, vergi tarafını (şirket ya da esnaf muafiyeti) çözer, bir satış kanalı seçer, yasal zorunlulukları tamamlar, ürünü doğru listeler, kargo anlaşması yapar ve fiyatı tüm kesintileri düşerek belirlersiniz. İlk satıştan sonra iş değişir: artık satıcı puanı, iade ve ürün bazında kâr yönetirsiniz. Bu yazı o 10 adımı sırayla, süslemeden anlatıyor.
E-Ticaret Nedir, Kimler Yapabilir?
E-ticaret, mal veya hizmetin internet üzerinden satılmasıdır. Bir dükkânın yaptığı her şeyi (ürün bulma, sergileme, satma, teslim etme, fatura kesme) internet üzerinden yaparsınız. Dükkândan tek farkı vitrinin yerinin değişmesi değildir; müşteri ürünü eline alamaz, size güvenmek için başka işaretlere bakar (yorum, satıcı puanı, teslimat süresi) ve bir tıkla rakibe gider.
Kimler yapabilir sorusunun cevabı da dürüst olsun: fatura kesebilen herkes. Düzenli satış ticari faaliyettir; bunun için ya bir şirketiniz ya da evde ürettiğiniz ürünler için esnaf muafiyeti belgeniz olmalı. Vergi tarafı korkutucu görünür ama iki yazıyla çözülür: e-ticaret için şirket kurmak ve esnaf muafiyeti ile e-ticaret. Şimdi adımlara geçelim.
Sıfırdan Satışa 10 Adım
1. Ne satacağınıza karar verin
En çok vakit harcanması gereken ve en çok atlanan adım. İyi bir ürünün dört özelliği vardır: tedarik edilebilir (sürekli bulabilirsiniz), taşınabilir (kargoda kırılmaz, desisi makul), fiyatı kesintileri kaldırır (komisyon ve kargo düşülünce elde bir şey kalır) ve rekabet edebileceğiniz bir alandadır. Çok satılan ürün her zaman iyi ürün değildir; en çok satılan ürünlerde en çok satıcı vardır ve fiyat rekabeti kârı sıfıra kadar iter.
Elinizde hazır bir ürün yoksa ne satabilirim yazısı kategori seçme yöntemini anlatıyor. Belirli bir ürünü gözünüze kestirdiyseniz, listelemeden önce ürün analizi ile o üründe kaç satıcı olduğunu, buybox fiyatının nerede durduğunu ve hangi fiyata girerseniz kâr kalacağını görün. Bu bakış, yanlış ürüne stok bağlamanızı engeller.
2. Tedarik kaynağınızı kurun
Üç yol vardır: üretici veya toptancıdan alıp satmak, kendiniz üretmek ya da stoksuz satış (dropshipping). Stoksuz model cazip görünür ama teslimat süresi ve iade yönetimi sizin elinizde olmadığı için satıcı puanı riski yüksektir. Bu rehber stoklu satıcı için yazıldı.
Tedarikçide bakacağınız şeyler: minimum sipariş adedi, teslim süresi, fatura kesip kesmediği (kesmiyorsa sizin için gider yazılamaz) ve fiyatın adet arttıkça nasıl değiştiği. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız tedarikçi nasıl bulunur yazısı toptancı sitelerinden fuarlara kadar yolları sıralar. İlk siparişi küçük tutun; ürün satmazsa elinizde kalan stok, e-ticarete başlayanların en çok para kaybettiği yerdir.
3. Şirket ve vergi tarafını çözün
Burada iki seçeneğiniz var:
- Şahıs şirketi veya limited şirket: Toptan alıp satacaksanız, ürünü siz üretmiyorsanız tek yol budur. Şahıs şirketi kurmak daha hızlı ve ucuzdur, limited şirket sorumluluğu sınırlar. Karşılaştırmayı şahıs mı limited mi yazısında tablolaştırdık.
- Esnaf muafiyeti: Ürünü evinizde, sanayi tipi makine kullanmadan kendiniz üretiyorsanız vergi dairesinden muafiyet belgesi alıp şirket kurmadan satabilirsiniz. Şartları, hasılat sınırını ve sınır aşılınca ne olduğunu esnaf muafiyeti ile e-ticaret yazısında anlattık.
Şirket kurulunca mali müşavirle çalışmaya başlarsınız; e-fatura veya e-arşiv fatura kesme, KDV beyanı ve pazaryeri hakedişlerinin muhasebeleştirilmesi onun işidir. Muhasebe ücreti aylık sabit bir giderdir; fiyat hesabına baştan koyun.
4. Satış kanalınızı seçin
İki ana kanal vardır: pazaryeri (hazır müşteri trafiği, komisyon karşılığı) ve kendi e-ticaret siteniz (komisyonsuz, ama trafiği siz getirirsiniz). Çoğu yeni satıcı için doğru sıra önce pazaryeri, sonra kendi sitedir; çünkü pazaryeri ürünün satıp satmadığını size reklam harcaması yapmadan gösterir. Gerekçeyi ve maliyet karşılaştırmasını e-ticaret sitesi mi pazaryeri mi yazısında bulabilirsiniz. Sosyal medyadan satış da bir kanaldır ama yasal yükümlülükler aynıdır; internetten satış nasıl yapılır yazısı bunu açıyor.
5. Yasal zorunlulukları tamamlayın
Kanal seçildikten sonra üç şey sizi bekler:
- ETBİS kaydı: İnternette satış yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı sistemine kaydolması gerekir. Pazaryerinde satıyorsanız pazaryeri sizi bildirir; kendi sitenizde satıyorsanız kaydı kendiniz yaparsınız.
- E-fatura / e-arşiv: Her satışa fatura kesilir. Pazaryerleri bazı durumlarda fatura entegrasyonu sunar; kendi sitenizde faturayı kendi muhasebe sisteminizden kesersiniz.
- Mesafeli satış sözleşmesi ve cayma hakkı: Müşteriye satış öncesi bilgilendirme yapmak ve belirli süre içinde iade hakkı tanımak zorunludur. Pazaryerinde bu metinler hazırdır; kendi sitenizde sizin hazırlamanız gerekir.
6. Ürünü doğru listeleyin
Listeleme, ürünün internetteki vitrinidir. Dört parçası var:
- BaşlıkMüşterinin aradığı kelimelerle başlayan, marka + ürün + ayırt edici özellik sırasında, gereksiz kelimesiz bir başlık. Kuralları ürün başlığına ne yazılır yazısında.
- GörselBeyaz fonlu net ana görsel, ürünü kullanımda gösteren ek görseller, ölçü bilgisi. Fotoğraf kötüyse başlık ne kadar iyi olursa olsun tıklanmaz.
- VaryantRenk, beden ve hacim seçeneklerini ayrı ürün olarak değil, tek sayfada varyant olarak açın; yorum ve satış geçmişi tek yerde birikir. Ayrıntı varyant nedir yazısında.
- BarkodHer varyantın kendi barkodu olur. Pazaryerleri satıcıları barkod üzerinden eşleştirir; yanlış barkod yanlış ürün sayfasına düşmek demektir.
7. Kargo anlaşması yapın ve desiyi öğrenin
Kargo ücreti ağırlığa değil desiye (hacimsel ağırlık) göre hesaplanır; büyük kutulu hafif ürün pahalı taşınır. Ürününüzün desisini listelemeden önce desi hesaplama aracıyla bulun. Pazaryerlerinin anlaşmalı kargo seçenekleri genellikle bireysel anlaşmadan ucuzdur; hacim büyüyünce kendi anlaşmanızı yapmak mantıklı olur. Pazarlık kalemleri ve nelere dikkat edeceğiniz kargo anlaşması nasıl yapılır yazısında.
8. Fiyatı ve kârı hesaplayın
Yeni başlayanın en pahalı hatası burada yapılır: rakibin fiyatına bakıp biraz altına yazmak. Oysa satış fiyatından elinize geçen tutar şu kesintilerden sonra kalan rakamdır:
- Komisyon: Pazaryerinin kategoriye göre aldığı pay. Komisyon hesaplama ile görün.
- KDV ve stopaj: Satış fiyatının içindeki KDV ve bazı pazaryeri ödemelerinde uygulanan stopaj kesintisi. KDV ve stopaj hesaplama.
- Kargo ve ambalaj: Müşteriye "ücretsiz kargo" yazıyorsanız bedeli sizin fiyatınızın içindedir.
- İade payı: Her iade, gidiş-dönüş kargo ve bazen satılamayan ürün demektir. İade oranı hesaplama ile ürün başına ortalama iade maliyetini fiyata ekleyin.
- Reklam: Pazaryeri içi reklam veriyorsanız satış başına düşen reklam maliyeti.
Bu kalemlerin toplamı düşüldükten sonra kalan tutar net kârınızdır. Kâr marjı hesaplama ile hedef marjı girip olması gereken fiyatı bulun; maliyet hesaplama ile birim maliyetinizi tam çıkarın. Altına inmeyeceğiniz fiyatı, yani taban fiyatı baştan belirleyin; ileride fiyat rekabetine girdiğinizde sizi zarardan koruyan çizgi budur.
Pratik kural: Fiyatı önce kendi maliyet ve kesintilerinize göre, sonra rakibe göre ayarlayın. Rakibin fiyatı sizin taban fiyatınızın altındaysa onunla yarışmayın; ya tedarik maliyetini düşürün ya o ürünü bırakın.
9. İlk satış sonrası: puan ve iade
İlk sipariş geldiğinde iş gerçekten başlar. Pazaryerleri satıcıyı kargoya verme hızı, iptal oranı, iade oranı ve müşteri yorumlarıyla puanlar; bu puan ürününüzün aramada nerede göründüğünü ve buybox kazanıp kazanmadığınızı etkiler. Siparişi aynı gün kargoya verin, stokta olmayan ürünü listede tutmayın, soruya saatler içinde cevap verin. Puanın mekaniğini satıcı puanı nasıl artırılır yazısında anlattık. İade geldiğinde sebebini not edin: "beklediğim gibi değildi" diyen müşteri, ürün sayfanızda eksik bilgi olduğunu söylüyordur.
10. Büyüme: analiz, buybox ve otopilot fiyatlama
Birkaç ay satış yapınca elinizde veri birikir ve sorular değişir: Hangi ürün gerçekten kâr bırakıyor? Hangi üründe buybox'ı kaybettim, neden? Fiyatı ne zaman artırabilirim? Bu aşamada üç alışkanlık kazanmalısınız:
- Mağazanızı düzenli analiz edin. Mağaza analizi mağaza linkinizle her üründe buybox kimde, rakibiniz kim ve fiyat farkınız ne kadar sorularını birkaç saniyede cevaplar.
- Buybox'ı anlayın. Aynı ürünü birden fazla satıcı satıyorsa "Sepete Ekle" düğmesi tek satıcıya verilir; satışın büyük kısmı ona gider. Ne olduğu buybox nedir yazısında.
- Fiyatı elle değil kuralla yönetin. Yüzlerce üründe rakibi her gün elle kontrol etmek mümkün değildir. Otopilot fiyatlama, belirlediğiniz taban ve tavan içinde rakibe göre fiyatı kendisi günceller; siz kuralı koyarsınız, takip onda. Dinamik fiyatlandırma yazısı mantığı açıklıyor.
Mağazanız açıldı mı? Durumu görün.
Mağaza linkinizi girin; her üründe buybox kimde, rakipler kim ve fiyat farkınız ne kadar, 30 saniyede ücretsiz rapor.
Ücretsiz Mağaza Analizi →Başlangıç Maliyet Kalemleri
"E-ticarete başlamak kaç para?" sorusunun tek bir cevabı yok; ürüne ve kanala göre değişir. Ama kalemler bellidir. Aşağıdaki tabloyu kendi rakamlarınızla doldurun:
| Kalem | Ne zaman ödenir? | Not |
|---|---|---|
| İlk stok | Başlangıçta | En büyük kalem; küçük başlayın, satınca büyütün. Tutar ürüne göre değişkendir. |
| Şirket kuruluşu | Bir kez | Şahıs şirketi limitedden ucuzdur; esnaf muafiyetinde kuruluş gideri yoktur. |
| Muhasebe | Aylık | Sabit gider; satış olmasa da ödenir. |
| Barkod, etiket, ambalaj | Başlangıçta + sürekli | Ambalaj her siparişte tekrar eden küçük ama birikici bir maliyettir. |
| Ürün fotoğrafı | Ürün başına bir kez | Kendiniz çekebilirsiniz; ışık ve beyaz fon şart. |
| Kargo | Sipariş başına | Desiye bağlı; değişkendir, fiyatın içine konur. |
| Komisyon ve stopaj | Satış başına | Kategoriye ve pazaryerine göre değişir; satış olmadan ödenmez. |
| Reklam | İsteğe bağlı | Pazaryerinde şart değil; kendi sitede şart. |
| Altyapı (kendi site) | Aylık / yıllık | Yalnız kendi site kuruyorsanız; alan adı, paket, ödeme altyapısı. |
| Yazılım (entegrasyon, fiyatlama) | Aylık | Ürün ve kanal sayısı artınca gündeme gelir; başlangıçta şart değil. |
İki şeyi ayırın: tek seferlik giderler (kuruluş, fotoğraf) ve satış başına giderler (komisyon, kargo, iade). İkincisi fiyatın içine girer; birincisi ise sermayedir. Sermayeyi ilk stokla tüketip ambalaja ve muhasebeye para bırakmamak klasik hatadır.
Yeni Başlayanların 7 Sık Hatası
- Fiyatı kesintileri hesaplamadan vermek. Komisyon, stopaj, kargo ve iade düşülünce zararına satıldığı aylar sonra fark edilir.
- İlk stoğu büyük almak. Satmayan ürün paraya dönmez; ölü stok en pahalı derstir.
- En çok satan ürüne girmek. En çok satıcının olduğu üründe en sert fiyat rekabeti vardır.
- Varyantları ayrı ürün açmak. Yorumlar ve satış geçmişi bölünür, her sayfa zayıf kalır.
- Desiyi bilmeden kargo bedeli yazmak. Büyük kutulu hafif ürünün kargosu tahminin iki katı çıkar.
- Vergi tarafını ertelemek. "Satınca kurarım" diyen, ilk hakedişi alamadığında kurar; o arada cezalı duruma düşme riski vardır.
- İlk ay büyük ciro beklemek. Yeni mağazada yorum yoktur, puan yoktur; ilk satışlar yavaştır. Sabır ve küçük iyileştirmeler ciroyu getirir.
Kontrol Listesi: Mağazayı Açmadan Önce
- Ürünümü seçtim; rakip sayısını ve buybox fiyatını ürün analiziyle gördüm.
- Tedarikçim fatura kesiyor; minimum sipariş ve teslim süresini biliyorum.
- Şahıs şirketi, limited şirket ya da esnaf muafiyeti kararını verdim; belgem hazır.
- Mali müşavirim var; e-fatura veya e-arşiv kesebiliyorum.
- Satış kanalımı seçtim; pazaryeri başvurusu için vergi levhası, IBAN ve kimlik belgeleri hazır.
- ETBİS kaydı, mesafeli satış sözleşmesi ve cayma hakkı metinleri (kendi sitede) tamam.
- Her varyantın barkodu var; başlık ve görseller kurallara uygun.
- Ürünün desisini hesapladım; kargo bedelini fiyatın içine koydum.
- Komisyon, stopaj, kargo, iade payı düşülmüş net kârı ve taban fiyatı biliyorum.
- İlk siparişi aynı gün kargoya verecek düzenim (ambalaj, etiket, yazıcı) hazır.
Sık Sorulan Sorular
Düzenli olarak internetten satış yapıyorsanız evet; satış ticari faaliyettir ve fatura kesmeniz gerekir. İki yol vardır: şahıs veya limited şirket kurmak ya da evde ürettiğiniz ürünler için esnaf muafiyeti belgesi almak. Pazaryerleri satıcı kaydında vergi levhası veya muafiyet belgesi ister; şirketsiz düzenli satış vergi riski taşır.
Kesin bir rakam yoktur; ürüne, stok miktarına ve kanala göre değişir. Ana kalemler ilk stok, şirket kuruluşu ve muhasebe, barkod ve ambalaj, kargo, ürün fotoğrafı ve varsa reklam bütçesidir. Pazaryerinde başlamak kendi site kurmaktan daha az başlangıç maliyeti ister çünkü trafik ve ödeme altyapısı hazırdır.
Çoğu yeni satıcı için sıra önce pazaryeri, sonra kendi sitedir. Pazaryeri hazır trafik ve güven sağlar ama komisyon alır ve buybox rekabeti vardır; kendi site komisyonsuzdur ama trafiği reklamla kendiniz getirirsiniz. Ürününüz ve müşteri kitleniz netleşince kendi siteyi ikinci kanal olarak eklemek daha güvenlidir.
Fiyat, alış maliyeti artı tüm kesintiler artı hedef kâr olarak kurulur. Kesintiler pazaryeri komisyonu, varsa stopaj, kargo bedeli, ambalaj, iade payı ve reklam maliyetidir. Bunların hepsini düşünce elinizde kalan net kârdır; bu hesabı yapmadan rakibe bakarak fiyat vermek zararına satışın en yaygın sebebidir.
Üç şeye: satıcı puanı, iade oranı ve ürün bazında net kâr. Kargoya zamanında verme ve doğru ürün gönderme puanı korur; iade oranı yüksekse ürün sayfası veya ambalaj sorunludur; ürün bazında kâr ise hangi ürünü büyütüp hangisini bırakacağınızı söyler. Bu üçünü düzenli izlemek, büyümenin temelidir.
Mağaza açıldıktan sonra kârı otopilota alın
SellBox her ürünün rakip fiyatını ve buybox durumunu 7/24 izler, taban fiyatınızın altına inmeden fiyatı günceller ve ürün bazında net kârı gösterir. 14 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.
14 Gün Ücretsiz Dene →Önce durumu görmek ister misiniz? Ücretsiz mağaza analizi ile her üründe buybox kimde, rakipler kim — 30 saniyede.
← Ana Sayfa