E-ticaret (elektronik ticaret), ürün veya hizmetlerin internet üzerinden sipariş alınarak satılması ve ödemenin online tahsil edilmesidir. Satıcı ürünü bir web sitesinde, mobil uygulamada veya pazaryerinde listeler; müşteri seçer, öder, ürün kargoyla teslim edilir.
E-Ticaret Ne Demek?
Elektronik ticaret kısaltmasıyla e-ticaret, alışverişin fiziksel mağaza yerine dijital bir kanal üzerinden yapılmasıdır. Vitrin, kasa ve satış görevlisinin yerini ürün sayfası, ödeme altyapısı ve sipariş yönetimi alır. Türkiye'de e-ticaret faaliyeti Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile düzenlenir; mesafeli satış yapan her işletme tüketici mevzuatına ve e-fatura/e-arşiv kurallarına tabidir.
Kapsam yalnızca "internetten ürün satmak" değildir. Dijital hizmet satışı, abonelik modelleri, toptan sipariş platformları ve yurt dışına satış (e-ihracat) de e-ticaretin parçasıdır.
E-Ticaret Türleri
E-ticaret, alıcı ve satıcının kim olduğuna göre sınıflandırılır:
| Tür | Kim kime satar? | Örnek |
|---|---|---|
| B2C | İşletme → tüketici | Bir mağazanın pazaryerinde son kullanıcıya ayakkabı satması |
| B2B | İşletme → işletme | Toptancının perakendecilere koli bazında ürün satması |
| C2C | Tüketici → tüketici | İkinci el eşyanın ilan platformunda satılması |
| D2C | Üretici → tüketici (aracısız) | Markanın kendi sitesinden doğrudan satış yapması |
Türkiye'deki perakende e-ticaret hacminin büyük kısmı B2C modelinde ve pazaryerleri üzerinden döner. Bu yüzden "e-ticarete başlamak" pratikte çoğu zaman bir pazaryerinde mağaza açmak anlamına gelir.
E-Ticaret Nasıl Çalışır?
Modelden bağımsız olarak bir e-ticaret satışı şu halkalardan geçer:
- ListelemeÜrün başlık, görsel, barkod, fiyat ve stokla birlikte satış kanalına yüklenir.
- Sipariş ve ödemeMüşteri sepete ekler, kredi kartı, havale veya kapıda ödeme ile öder. Pazaryerinde tahsilatı platform yapar.
- FaturalamaSatıcı e-arşiv veya e-fatura keser; pazaryeri satışlarında fatura siparişe bağlanır.
- Kargo ve teslimatÜrün paketlenir, kargo etiketi basılır, teslimat takip edilir. Kargo ücreti desiye göre belirlenir.
- İade ve ödemeTüketici cayma hakkını kullanabilir. Pazaryeri, komisyon ve kesintileri düştükten sonra kalan tutarı hakediş olarak öder.
Pazaryeri Satıcısı İçin Neden Önemli?
Fiziksel mağazada kira, konum ve çalışma saati sınırı vardır; e-ticarette bu sınırlar kalkar ama rekabet aynı ürün sayfasında, aynı anda, fiyat üzerinden yaşanır. Satıcının kârlılığı artık ürün alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktan değil, komisyon, kargo, iade, reklam ve vergi gibi görünmeyen kalemlerin doğru yönetilmesinden belirlenir.
Bu yüzden e-ticarete başlayan bir satıcının ilk öğrenmesi gereken şey platform ekranları değil, kâr marjı hesabıdır: bir ürün hangi fiyatın altında zarar yazar, hangi fiyatta rekabetçi kalır?
Örnek
Bir ev tekstili üreticisi önce yalnızca toptancılara satıyordu (B2B). Pazaryerinde mağaza açarak nevresim takımlarını doğrudan tüketiciye satmaya başladı (B2C). İlk ay cirosu arttı; ancak komisyon, kargo ve iade kesintileri hesaplanınca bazı ürünlerin zarar ettiği görüldü. Fiyatları komisyon ve net kâr hesabı ile yeniden kurdu ve zarar eden ürünleri listeden çıkardı.
Sık Yapılan Hatalar
- Ciroyu kâr sanmak. Pazaryeri panelindeki satış tutarı hesaba geçen para değildir; kesintiler sonrası kalan hakediştir.
- Tek kanala bağımlı kalmak. Tek pazaryerinde yaşanan bir ceza veya algoritma değişikliği tüm geliri durdurabilir.
- Stok ve fiyatı elle yönetmek. Birden fazla kanalda satış başlayınca entegrasyon olmadan stok hataları ve iptal kaçınılmaz olur.
- Yasal yükümlülükleri sonraya bırakmak. Fatura, mesafeli satış sözleşmesi ve ETBİS kaydı satışa başlamadan önce hazır olmalıdır.
Kısaca
- E-ticaret, ürün veya hizmetin internet üzerinden satılması ve ödemenin online alınmasıdır.
- Alıcı-satıcı ilişkisine göre B2B, B2C, C2C ve D2C olarak ayrılır; Türkiye'de perakende satışın büyük kısmı B2C ve pazaryeri üzerindendir.
- Satıcının gerçek kazancı ciro değil, komisyon, kargo, iade ve vergi sonrası kalan tutardır.
- Fatura, mesafeli satış sözleşmesi ve ETBİS kaydı satışa başlamadan önce hazır olmalıdır.
E-ticarete pazaryerinde başlıyorsanız
Mağaza linkinizi girin; ürünlerinizde buybox kimde, rakipler kim ve fiyat farkınız ne kadar, 30 saniyede ücretsiz rapor.
Ücretsiz Mağaza Analizi →Sık Sorulan Sorular
E-ticaret, ürün veya hizmetin internet üzerinden sipariş alınarak satılması ve ödemenin online tahsil edilmesidir. Satış kendi web sitesinden, mobil uygulamadan veya bir pazaryerinden yapılabilir.
E-ticaret genel kavramdır; pazaryeri ise e-ticaretin bir kanalıdır. Pazaryerinde satıcı kendi sitesi yerine birçok satıcıyı bir araya getiren bir platformda mağaza açar, platform tahsilatı yapar ve satış başına komisyon alır.
Sürekli ve kazanç amaçlı satış ticari faaliyettir; fatura kesebilmek için vergi mükellefiyeti gerekir. Pazaryerleri de mağaza açılışında vergi levhası ister. Küçük ölçekli satışlar için muafiyet koşulları vardır; kendi durumunuz için mali müşavire danışın.