C2C (consumer to consumer, tüketiciden tüketiciye), bireylerin bir platform aracılığıyla başka bireylere ürün sattığı ticaret modelidir. İkinci el eşyanın ilan sitesinde satılması C2C'nin tipik örneğidir.
C2C Ne Demek?
C2C'de hem alıcı hem satıcı tüketicidir; aralarında ticari bir işletme yoktur. Platform, ilanı yayınlayan ve çoğu zaman ödeme ile kargoyu güvenceye alan aracıdır; bunun karşılığında ilan ücreti veya satış başına komisyon alır. İkinci el giyim, elektronik, kitap, otomobil ve ev eşyası C2C'nin en yaygın kategorileridir.
Satıcı birey olduğu için fatura kesilmez, cayma hakkı ve garanti gibi tüketici mevzuatı hükümleri satıcıya uygulanmaz; sorumluluk platform kuralları ve Borçlar Kanunu çerçevesinde kalır.
C2C Nasıl Çalışır?
- İlanBirey ürünü fotoğraflayıp açıklama ve fiyatla ilan verir.
- Pazarlık ve siparişAlıcı mesajlaşarak pazarlık yapabilir; güvenli ödeme sistemi varsa para platformda tutulur.
- Kargo ve teslimSatıcı ürünü gönderir, alıcı onaylayınca ödeme satıcıya aktarılır.
C2C ile B2C Farkı
| Ölçüt | C2C | B2C |
|---|---|---|
| Satıcı | Birey | İşletme |
| Fatura | Yok | E-arşiv fatura zorunlu |
| Cayma hakkı | Platform kuralına bağlı | 14 gün yasal hak |
| Ürün | Çoğunlukla ikinci el, tek adet | Sıfır, stoklu |
| Süreklilik | Ara sıra | Sürekli ticari faaliyet |
Sınır "süreklilik"tir. Bir birey ara sıra kendi eşyasını satıyorsa C2C'dir; düzenli olarak ürün alıp satmaya başladığında faaliyet ticari nitelik kazanır ve vergi mükellefiyeti doğabilir. Bu noktada model fiilen B2C'ye dönüşür.
Pazaryeri Satıcısı İçin Neden Önemli?
Birçok pazaryeri satıcısı ticarete C2C'den başlar: önce evdeki eşyayı, sonra küçük partiler halinde alınan ürünü satar. Bu geçişte iki risk vardır. Birincisi vergi: sürekli satış, mükellefiyet olmadan yapılırsa cezaya yol açabilir. İkincisi ölçek: C2C platformları stok, varyant ve toplu fiyat yönetimi için tasarlanmamıştır; büyüyen satıcı pazaryerine taşınmak zorunda kalır.
Ayrıca pazaryerindeki profesyonel satıcı, aynı ürünün ikinci el C2C fiyatıyla dolaylı olarak rekabet eder; özellikle elektronik ve kitap kategorilerinde bu baskı fiyatı aşağı çeker.
Tersi de geçerlidir: profesyonel satıcı, iade gelen veya ambalajı açılmış ürünleri C2C platformlarında ikinci el olarak eritebilir. Pazaryerinde sıfır ürün olarak satılamayan bu stok, C2C'de nakde dönerek kayıp azaltılır.
Örnek
Bir kişi kullanmadığı fotoğraf makinesini ilan sitesinde satar: C2C. Aynı kişi her ay toptancıdan 50 adet kılıf alıp satmaya başlarsa artık ticari faaliyet yürütmektedir; vergi levhası, fatura ve pazaryeri mağazası gerekir. Satıcının adı değişmese de model B2C'ye dönüşmüştür.
Sık Yapılan Hatalar
- Ticari satışı C2C gibi sürdürmek. Düzenli alım-satım vergi mükellefiyeti gerektirir; sınırı aşmadan önce mali müşavire danışın.
- C2C fiyatını pazaryeri fiyatına ölçü almak. İkinci el fiyat, komisyon ve iade maliyeti olmayan bir fiyattır; sıfır ürün için referans olamaz.
- Platform dışı ödeme almak. Güvenli ödeme sistemi dışına çıkmak dolandırıcılık riskini satıcıya yükler.
Kısaca
- C2C, bireyin bireye satışıdır; ikinci el ilan platformları tipik örnektir.
- Satıcı birey olduğu için fatura kesilmez; cayma hakkı platform kuralına bağlıdır.
- Satış düzenli ve kazanç amaçlı hale gelince faaliyet ticari sayılır ve vergi mükellefiyeti gerekebilir.
- C2C fiyatı, komisyon ve iade maliyeti içermediği için sıfır ürün fiyatına referans olamaz.
C2C'den pazaryerine geçiyorsanız
Pazaryerinde satışa başlamadan önce ürün başına komisyon, kargo ve vergi sonrası net kârı ücretsiz hesaplayın.
Komisyon ve Net Kâr Hesapla →Sık Sorulan Sorular
C2C, consumer to consumer kısaltmasıdır; tüketiciden tüketiciye satış anlamına gelir. Bireylerin ikinci el eşyalarını bir ilan platformunda başka bireylere satması C2C'dir.
Satıcı birey olduğu ve ticari faaliyet yürütmediği için fatura kesilmez. Ancak satış düzenli ve kazanç amaçlı hale gelirse ticari faaliyet sayılır ve vergi mükellefiyeti gerekebilir.
C2C'de satıcı bireydir, fatura yoktur ve cayma hakkı platform kuralına bağlıdır. B2C'de satıcı işletmedir, e-arşiv fatura zorunludur ve tüketicinin 14 günlük yasal cayma hakkı vardır.