Kısa cevap: Komisyon, pazaryerinin satıcıya sağladığı aracılık hizmeti (müşteri trafiği, ödeme altyapısı, vitrin) karşılığında her satıştan aldığı yüzdelik paydır. Satış bedeli üzerinden hesaplanır, satıcının hakedişinden kesilir ve oranı pazaryerine ve ürün kategorisine göre değişir.
Komisyon Ne Demek?
Genel anlamda komisyon, bir işi aracılık ederek yapan tarafın aldığı yüzdelik ücrettir. Emlakçı satıştan, acente biletten komisyon alır. E-ticarette ise pazaryeri komisyonu kastedilir: pazaryeri ürünü milyonlarca müşteriye gösterir, ödemeyi tahsil eder, müşteri hizmetini yürütür; karşılığında her satıştan belirli bir yüzde alır.
Komisyonun temel özellikleri:
- Kategoriye göre değişir. Aynı pazaryerinde elektronik, giyim, kozmetik ve gıda için farklı oranlar uygulanır. Oranlar zaman zaman güncellenir; güncel liste satıcı panelindedir.
- Satış bedeli üzerinden hesaplanır. Çoğu pazaryerinde müşterinin ödediği KDV dahil satış tutarı esas alınır. Yüzde oran küçük görünse de KDV dahil tutar üzerinden olduğu için net etkisi büyüktür.
- Hakedişten kesilir. Satıcı komisyonu ayrıca ödemez; pazaryeri satış bedelinden komisyonu düşüp kalanı öder. Ayrıntı için hakediş.
- Tek kesinti değildir. Komisyonun yanında kargo bedeli, hizmet bedeli, kampanya katılım payı ve stopaj gibi başka kesintiler de olabilir.
Komisyon Nasıl Hesaplanır?
Komisyon tutarı = KDV dahil satış fiyatı × Komisyon oranı
Komisyon tutarının kendisi de bir hizmet bedelidir ve pazaryeri bunun için satıcıya KDV'li fatura keser. Satıcı bu KDV'yi indirim konusu yapabilir; yani komisyonun gerçek yükü faturadaki toplamdan biraz daha düşüktür. Bu ayrım satıcıların en çok karıştırdığı noktadır: panelde görünen kesinti ile muhasebede kalan maliyet aynı değildir.
Satıcının asıl bilmesi gereken rakam komisyon tutarı değil, komisyon düşüldükten sonra elinde kalan tutardır. Bunun için satış fiyatından komisyon, kargo, varsa stopaj ve ürün maliyeti sırayla çıkarılır. Komisyon ve net kâr hesaplama aracı bu zinciri tek ekranda kurar; kategori oranınızı girmeniz yeterlidir.
Pazaryeri Satıcısı İçin Neden Önemli?
Komisyon, satıcının fiyat kararlarında kargo ile birlikte en büyük iki kesintiden biridir. Oranı bilmeden belirlenen satış fiyatı zarar getirebilir; özellikle düşük fiyatlı ürünlerde komisyon ve kargo toplamı satış bedelinin yarısını aşabilir.
Üç pratik sonucu vardır:
- Taban fiyat komisyona bağlıdır. İnilebilecek en düşük fiyat, maliyet + komisyon + kargo + hedef kârdan oluşur. Taban fiyat aracı bu sınırı hesaplar; buybox için fiyat indirirken bu sınırın altına inilmez.
- Kategori seçimi maliyet kararıdır. Aynı ürün iki kategoriye girebiliyorsa komisyon farkı kârı değiştirir. Yanlış kategoriye girmek ise ceza ve listeden kaldırma riski taşır.
- Kampanyalar komisyonu değiştirebilir. Pazaryerinin indirim kampanyalarına katılmak bazen ek komisyon veya pay anlamına gelir; katılım öncesi kalan kâr yeniden hesaplanmalıdır.
Örnek
KDV dahil 500 TL'ye satılan bir ürünün kategori komisyonu yüzde 15 olsun:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satış fiyatı (KDV dahil) | 500 TL |
| Komisyon (%15) | -75 TL |
| Kargo bedeli (örnek) | -60 TL |
| Stopaj (%1) | -5 TL |
| Satıcıya ödenen | 360 TL |
Satıcının eline 360 TL geçer; bunun içinde ürünün KDV'si ve ürün maliyeti de vardır. Ürün 220 TL'ye alınmışsa ve KDV'si hesaba katılırsa kalan kâr yüzde 15 komisyonun ilk bakışta düşündürdüğünden çok daha incedir. Komisyon oranı yüzde 20'ye çıktığında aynı üründe 25 TL daha gider; bu fark çoğu üründe kârın yarısıdır.
Sık Hatalar
- Komisyonu KDV hariç fiyattan hesaplamak. Çoğu pazaryeri KDV dahil tutarı esas alır; hariç tutardan hesaplamak kesintiyi olduğundan düşük gösterir.
- Komisyonu tek kesinti sanmak. Kargo, hizmet bedeli ve stopaj ayrıca kesilir. Toplam kesinti oranı komisyon oranının çok üstünde olabilir.
- Eski oranla fiyat belirlemek. Oranlar güncellenir. Fiyat listesini güncel komisyon tablosuyla dönem dönem yeniden kontrol edin.
- Komisyon faturasının KDV'sini indirmemek. Pazaryerinin kestiği komisyon faturası KDV içerir; muhasebeye işlenmezse vergi yükü gereksiz artar.
Komisyon sonrası elinizde ne kalıyor?
Satış fiyatı, komisyon oranı, kargo ve ürün maliyetini girin; her satışta kalan net kârı anında görün.
Komisyon Hesaplama Aracı →Sık Sorulan Sorular
Komisyon, pazaryerinin satıcıya sağladığı aracılık hizmeti karşılığında her satıştan aldığı yüzdelik paydır. Satış bedeli üzerinden hesaplanır, satıcının hakedişinden kesilir ve oranı pazaryerine ve ürün kategorisine göre değişir.
Komisyon tutarı, KDV dahil satış fiyatının kategori komisyon oranıyla çarpılmasıyla bulunur. 500 TL'lik bir satışta yüzde 15 komisyon 75 TL'dir. Pazaryeri bu tutar için satıcıya KDV'li fatura keser; satıcı faturadaki KDV'yi indirim konusu yapabilir.
Komisyon oranı pazaryerine ve ürünün bulunduğu kategoriye göre belirlenir; elektronik, giyim, kozmetik ve gıda için farklı oranlar uygulanır. Oranlar zaman zaman güncellenir ve bazı kampanyalara katılım ek komisyon getirebilir. Güncel oran satıcı panelindeki komisyon tablosundan takip edilir.
İlgili Terimler
Tüm terimler için E-Ticaret Sözlüğü sayfasına bakın.