Kısa cevap: Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile tüketicinin aynı ortamda bulunmadan internet, telefon, mobil uygulama gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu satış sözleşmesidir. Tüketici mevzuatıyla düzenlenir; satıcıya ön bilgilendirme yükümlülüğü, tüketiciye ise cayma hakkı tanır. Her online satış bir mesafeli satış sözleşmesidir.
Mesafeli Satış Sözleşmesi Ne Demek?
Dükkânda yapılan alışverişte müşteri ürünü görür, dokunur, sorar ve sonra satın alır. İnternette bu mümkün değildir; müşteri yalnızca fotoğraf ve açıklamaya güvenir. Mevzuat bu dengesizliği gidermek için uzaktan yapılan satışlara ayrı kurallar koyar. Bu kuralların çerçevesi mesafeli satış sözleşmesidir.
Sözleşmenin üç temel bileşeni vardır:
- Ön bilgilendirme: Tüketici sipariş vermeden önce satıcının kimliği, ürünün temel özellikleri, toplam fiyat (vergi ve kargo dahil), ödeme ve teslimat koşulları, cayma hakkı ve şikayet yolları hakkında açık biçimde bilgilendirilir.
- Sözleşmenin onayı: Tüketici ön bilgilendirmeyi okuduğunu ve sözleşmeyi kabul ettiğini sipariş öncesi onaylar; ödeme yükümlülüğü doğuran butonun bunu açıkça belirtmesi gerekir.
- Cayma hakkı: Tüketici, ürünü teslim aldıktan sonra yasal süre içinde sebep göstermeden sözleşmeden dönebilir. Ayrıntı için cayma hakkı.
Mesafeli satış kuralları tüketiciyle yapılan satışlar (B2C) içindir. İki işletme arasındaki (B2B) satışlar bu kapsama girmez; orada ticaret hukuku ve taraflar arasındaki sözleşme geçerlidir.
Sözleşme Nasıl Kurulur?
- Ürün sayfası ve sepetÜrünün temel özellikleri, fiyatı, kargo ücreti ve teslimat süresi görünür biçimde sunulur. Toplam tutar sürpriz içermemelidir.
- Ön bilgilendirme formuÖdeme adımından önce satıcı bilgileri, cayma hakkı, iade koşulları ve şikayet yolları tüketiciye gösterilir.
- Onay ve ödemeTüketici sözleşmeyi onaylar ve ödemeyi yapar. Onay anı sözleşmenin kurulduğu andır.
- Teyit ve saklamaSözleşme ve ön bilgilendirme tüketiciye kalıcı bir ortamda (e-posta, hesap sayfası) iletilir ve yasal süre boyunca saklanır.
Pazaryerinde bu adımların tamamı platform tarafından kurgulanır: sözleşme metni, onay kutusu ve saklama platformun altyapısındadır; satıcı ise sözleşmedeki satıcı tarafı olarak bilgilerini doğru girmek ve koşullara uymakla yükümlüdür. Kendi sitesinden satan işletme ise bu akışı kendisi kurar.
Pazaryeri Satıcısı İçin Neden Önemli?
Pazaryeri sözleşme metnini hazırladığı için satıcı çoğu zaman bu sözleşmeyi hiç okumaz. Oysa sözleşmedeki yükümlülükler (teslimat süresi, ayıplı ürün sorumluluğu, cayma hakkında iade bedelinin süresi) doğrudan satıcıya aittir ve platform kuralları bu yükümlülükleri uygulatır.
- Teslimat süresi taahhüttür. Ön bilgilendirmede yazan sürede teslim edilmeyen sipariş, tüketiciye sözleşmeden dönme hakkı verir.
- Ürün açıklaması sözleşmenin parçasıdır. Açıklamaya uymayan ürün ayıplı sayılır; iade ve değişim yükümlülüğü doğar. Abartılı açıklama hukuki sorumluluk üretir.
- Cayma hakkı istisnaları ürün sayfasında belirtilmelidir. Kişiye özel üretilen, hızlı bozulan veya hijyen nedeniyle iade edilemeyen ürünlerde cayma hakkı sınırlıdır; bu durum tüketiciye önceden bildirilmelidir.
Kendi sitesi olan satıcı için mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu ve iade koşulları sayfası sitede bulunmak zorundadır; ETBİS kaydı sırasında da bu bilgiler istenir.
Örnek
Bir mobilya satıcısı ürün sayfasında "3 iş gününde kargoda" yazıyor; ancak ürün sipariş üzerine üretiliyor ve 15 günde hazırlanıyor. Müşteri 5. günde teslimat alamayınca cayma hakkını kullanıyor; satıcı üretime başladığı için hem ürün hem kargo masrafıyla kalıyor. Doğru yaklaşım, teslimat süresini gerçekçi yazmak ve ürünün kişiye özel üretildiğini, bu nedenle cayma hakkının sınırlı olduğunu ön bilgilendirmede açıkça belirtmektir.
Aynı satıcı ölçü, renk ve malzemeyi müşterinin seçtiği bir üründe bu bilgilendirmeyi doğru yaptığında, "beğenmedim" gerekçeli iadede mevzuatın tanıdığı istisnaya dayanabilir.
Sık Hatalar
- Pazaryeri sözleşmesini hiç okumamak. Satıcı tarafı yükümlülükleri sizindir; metni en az bir kez okuyun.
- Gerçekçi olmayan teslimat süresi. Hızlı teslimat vaadi satış getirir ama tutmazsa sözleşmeden dönme hakkı doğurur.
- Kendi sitesinde sözleşme ve ön bilgilendirme olmaması. Sepet-ödeme akışında onay adımı yoksa sözleşme eksik kurulmuş sayılır.
- Cayma hakkı istisnasını belirtmemek. İstisna önceden bildirilmezse tüketici cayma hakkını tam olarak kullanabilir.
İade oranınızı ve maliyetini ölçün
Sipariş ve iade sayınızı girin; iade oranınızı ve iadenin aylık maliyetini anında görün.
İade Oranı Hesaplama →Sık Sorulan Sorular
Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile tüketicinin aynı ortamda bulunmadan internet, telefon, mobil uygulama gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu satış sözleşmesidir. Tüketici mevzuatıyla düzenlenir; satıcıya ön bilgilendirme yükümlülüğü, tüketiciye cayma hakkı tanır.
Sözleşme metni, onay adımı ve saklama platformun altyapısında yer alır; pazaryeri hazırlar. Satıcı ise sözleşmenin satıcı tarafıdır: bilgilerini doğru girmek, teslimat süresi ve ürün açıklaması gibi taahhütlere uymak ve cayma hakkı yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur.
Satıcının kimlik ve iletişim bilgileri, ürünün temel özellikleri, vergi ve kargo dahil toplam fiyat, ödeme ve teslimat koşulları, cayma hakkının kullanım şekli ve varsa istisnaları, şikayet ve başvuru yolları. Bu bilgiler sipariş öncesi ön bilgilendirme olarak tüketiciye sunulur.
İlgili Terimler
Tüm terimler için E-Ticaret Sözlüğü sayfasına bakın.