Kısa cevap: Brüt kâr, satış hasılatından yalnızca satılan ürünün maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Net kâr ise brüt kârdan komisyon, kargo, reklam, kira, maaş gibi tüm giderler ve vergiler de düşüldükten sonra kalan, işletmenin gerçekten kazandığı paradır. Brüt kâr ürünün, net kâr işletmenin kârlılığını gösterir.
Brüt Kâr ve Net Kâr Ne Demek?
Kâr tek bir rakam değil, katmanlı bir hesaptır. Her katman bir önceki katmandan bir gider grubunu çıkarır:
| Katman | Formül | Neyi gösterir? |
|---|---|---|
| Brüt kâr | Satış hasılatı - Satılan malın maliyeti | Ürünün kendisi kazandırıyor mu? |
| Faaliyet kârı | Brüt kâr - Satış ve genel giderler | İşletme modeli çalışıyor mu? |
| Net kâr | Faaliyet kârı - Finansman gideri - Vergi | Cebe giren para |
Satılan malın maliyeti ürünün alış bedelidir; ithal üründe gümrük ve nakliye, üretilen üründe hammadde ve işçilik de buna dahildir. Pazaryeri satıcısı için komisyon ve kargo genellikle satış gideri sayılır, brüt kâra değil net kâra etki eder. Ancak pratikte çoğu satıcı komisyon ve kargoyu ürün başına hesapladığı için "ürün başı net kâr" diye konuşur; bu kullanım yaygındır ve bu sayfadaki araçlar da aynı mantıkla çalışır.
Kâr Marjı Nasıl Hesaplanır?
Kâr tutarı tek başına karşılaştırma için yetmez; 100 TL kâr, 200 TL'lik üründe iyi, 2.000 TL'lik üründe zayıftır. Bu yüzden kâr, satış fiyatına oranlanarak marj olarak ifade edilir:
Brüt kâr marjı = Brüt kâr / Satış hasılatı × 100
Net kâr marjı = Net kâr / Satış hasılatı × 100
Marj her zaman satış fiyatına bölünerek bulunur. Maliyete bölünen oran marj değil markup (kâr payı) olur. 250 TL'ye alınıp 400 TL'ye satılan üründe brüt kâr 150 TL; marj 150/400 = yüzde 37,5, markup 150/250 = yüzde 60. İki oran karıştırılırsa fiyat yanlış kurulur. Formüllerin adım adım kullanımı için kâr marjı nasıl hesaplanır rehberine, hesabı hazır yapmak için kâr marjı hesaplama aracına bakın.
Pazaryeri Satıcısı İçin Neden Önemli?
Pazaryerinde brüt kâr ile net kâr arasındaki makas perakendeden daha geniştir. Satış fiyatıyla alış fiyatı arasında rahat bir fark görünse de komisyon, kargo, iade, reklam ve stopaj bu farkın büyük kısmını alır. Brüt kâra bakarak "yüzde 40 kazanıyorum" diyen satıcı, net kârda yüzde 8'e inmiş olabilir.
- Fiyat kararı net kâra göre verilir. Buybox için fiyat indirirken sınır, net kârın sıfırlandığı noktadır; brüt kâr hâlâ pozitif görünürken net kâr eksiye düşebilir.
- Ürün seçimi brüt kâra göre başlar. Brüt marjı düşük ürün, giderler eklendiğinde kurtarmaz. Ürün listesine almadan önce brüt marj eşiği koyun.
- Reklam harcaması net kârı belirler. Reklam satış getirir ama kârı yer; ROAS ve ACoS bu dengeyi ölçer.
Örnek
KDV hariç 1.000 TL'ye satılan, 550 TL'ye alınan bir ürün. Komisyon 150 TL, kargo 60 TL, iade payı 30 TL, reklam payı 50 TL, ürün başına düşen genel gider 40 TL, vergi yaklaşık 30 TL olsun.
| Katman | Hesap | Tutar | Marj |
|---|---|---|---|
| Brüt kâr | 1.000 - 550 | 450 TL | %45 |
| Satış giderleri sonrası | 450 - 150 - 60 - 30 - 50 | 160 TL | %16 |
| Net kâr | 160 - 40 - 30 | 90 TL | %9 |
Yüzde 45 brüt marj, yüzde 9 net marja indi. Satıcı bu üründe yüzde 10 indirim yaparsa (100 TL), komisyon 15 TL düşer ama net kâr 90 TL'den 5 TL'ye iner. Brüt marja bakan satıcı indirimi rahatça yapar; net marja bakan satıcı yapmaz.
Sık Hatalar
- Marjı maliyete bölmek. Kâr / maliyet markup'tır, marj değildir. İkisi karıştırıldığında hedef marj tutmaz.
- KDV dahil fiyat üzerinden kâr hesaplamak. Hasılat KDV hariç tutardır; KDV gelir değildir.
- İade ve reklam payını ürün başına yansıtmamak. Bu giderler toplamda görünür ama ürün başına hesaplanmazsa fiyat kararında eksik kalır.
- Mağaza ortalamasıyla yetinmek. Ortalama net marj yüzde 10 görünürken bazı ürünler zarar ediyor olabilir. Kârı ürün bazında izleyin.
Ürün başına net kârınızı bir dakikada görün
Alış fiyatı, satış fiyatı, komisyon, kargo ve iade payını girin; brüt ve net marjı tek tabloda karşılaştırın.
Kâr Marjı Hesaplama →Sık Sorulan Sorular
Brüt kâr, satış hasılatından yalnızca satılan ürünün maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Net kâr ise brüt kârdan komisyon, kargo, reklam, kira, maaş gibi tüm giderler ve vergiler düşüldükten sonra kalan tutardır. Brüt kâr ürünün, net kâr işletmenin kârlılığını gösterir.
Kâr marjı, kâr tutarının satış hasılatına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. 250 TL'ye alınıp 400 TL'ye satılan üründe brüt kâr 150 TL, brüt kâr marjı 150/400 = yüzde 37,5'tir. Kârı maliyete bölmek marj değil markup verir.
Satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farktan komisyon, kargo, iade, reklam ve stopaj kesilir. Bu kalemler toplamda satış fiyatının önemli bir kısmını aldığı için yüzde 40'ın üzerindeki brüt marj, net marjda tek haneli rakamlara inebilir. Fiyat kararı bu yüzden net kâra göre verilmelidir.
İlgili Terimler
Tüm terimler için E-Ticaret Sözlüğü sayfasına bakın.