Pazaryeri satışlarında net kârı hesaplarken stopaj ve KDV'yi doğru anlamak kritiktir. Birçok satıcı bu iki kavramı karıştırır ve gerçek kâr marjını yanlış hesaplar. Bu rehberde pazaryerindeki stopaj oranını, KDV hesaplamasını ve muhasebe kayıtlarını adım adım açıklıyoruz.
Pazaryerlerinde Stopaj Nedir ve Oranı Kaç?
E-ticaret stopajı, pazaryerlerinin satıcıya ödeme yaparken kaynağında kestiği bir gelir/kurumlar vergisi tevkifatıdır. Cumhurbaşkanı Kararı ile oran %1 olarak belirlenmiş ve uygulama 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Tüm aracı hizmet sağlayıcı pazaryerleri bu kesintiyi yapar.
E-Ticaret Stopaj Oranı: %1
Stopaj = Satış Fiyatı (KDV dahil) × %1
Pazaryeri bu tutarı ödemelerinizden otomatik olarak keser ve sizin adınıza vergi dairesine yatırır.
Matrahı küçük sanmak yaygın hatadır: Hem komisyon hem stopaj, KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır. Ayrıca pazaryeri komisyonu ve kargo bedeli stopaj matrahından düşülmez — kesinti, komisyon öncesi brüt satış tutarı üzerinden yapılır. Bu ayrıntı, kâr hesabınızı ve mahsup beklentinizi doğrudan etkiler.
Stopaj yeni bir vergi yükü değildir; yıl sonunda ödeyeceğiniz gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilen peşin bir ödemedir. Toplam vergi yükünüz değişmez, sadece tahsilat öne çekilir.
Stopaj Nasıl Mahsup Edilir?
Kesilen stopajı iki aşamada düşersiniz:
- Geçici vergi beyannamesi — üç ayda bir verdiğiniz beyannamede dönem içinde kesilen stopajı hesaplanan vergiden mahsup edersiniz.
- Yıllık beyanname — yıl sonunda kalan tutar yıllık gelir/kurumlar vergisinden düşülür. Kesilen stopaj hesaplanan vergiden fazlaysa iade alınabilir.
Pazaryeri kesintiyi aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile beyan eder. Beyanda kullanılan kodlar mükellef tipine göre değişir: 153 gelir vergisi mükellefi satıcılar, 154 tam mükellef kurumlar, 155 dar mükellef kurumlar için kullanılır.
İade edilen siparişlerde dikkat: İade, stopaj vergi dairesine beyan edilmeden önce gerçekleşirse pazaryeri bunu muhtasar beyanından çıkarabilir. Ancak beyan verildikten sonra kayıtlarda düzeltme yapılamaz — bu durumda fazla kesilen stopajı anında geri almazsınız, sonraki beyannamelerde mahsup yoluyla düşersiniz. İade oranı yüksek kategorilerde bu, nakit akışınızı geçici olarak kilitler.
Kimler Stopaj Öder?
- Şahıs şirketi olarak satış yapanlar
- Limited veya anonim şirket olarak satış yapanlar
- Tüm pazaryeri satıcıları bu kapsama girer
Not: Stopaj; KDV, pazaryeri komisyonu ve platform hizmet bedelinden ayrı bir kalemdir. Birini diğeriyle karıştırmayın.
Pazaryerlerinde KDV Nasıl Çalışır?
Yaygın bir yanlış anlama var: KDV'yi pazaryeri ödemez. Ürünü satan sizsiniz, faturayı siz düzenlersiniz ve o satışın KDV mükellefi sizsiniz. Pazaryeri yalnızca aracıdır — müşteriden tahsil ettiği tutarı size aktarır, KDV'yi sizin adınıza beyan etmez.
Karışıklığın kaynağı, stopaj ile KDV'nin farklı işlemesidir. İkisini birbirine karıştırmayın:
| E-Ticaret Stopajı (%1) | KDV | |
|---|---|---|
| Kim keser/tahsil eder? | Pazaryeri, ödemenizden keser | Siz, müşteriden fatura ile |
| Kim devlete öder? | Pazaryeri, sizin adınıza yatırır | Siz |
| Beyanname veren | Pazaryeri (muhtasar) | Siz (aylık KDV beyannamesi) |
| Sizin yükümlülüğünüz | Yok — sadece mahsup edersiniz | Beyan etmek ve ödemek |
Kısacası: stopajı pazaryeri halleder, KDV'yi siz. Stopajda yapmanız gereken tek şey kesilen tutarı beyannamenizde mahsup etmektir; KDV'de ise beyan ve ödeme tamamen size aittir.
Satıcı Açısından KDV Süreci
- Müşteri ürünü KDV dahil 1.200 TL'ye satın alır (1.000 TL + %20 KDV)
- Satıcı müşteri adına e-arşiv faturasını düzenler; fatura üzerinde 200 TL hesaplanan KDV yer alır
- Pazaryeri komisyon ve kesintileri düşerek kalan tutarı satıcıya aktarır
- Satıcı bu 200 TL'yi kendi aylık KDV beyannamesinde hesaplanan KDV olarak beyan eder
- Satıcı, alış faturalarındaki indirilecek KDV'yi düşer ve aradaki farkı vergi dairesine öder
Kritik: Pazaryeri satışlarınız için KDV beyannamesi vermeniz gerekir. "Pazaryeri hallediyor" varsayımıyla beyanname vermemek, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi doğurur. Pazaryerinin size kestiği fatura yalnızca komisyon hizmeti içindir — o faturadaki KDV sizin için indirilecek KDV'dir, satışınızın KDV'si değildir.
Kategori Bazlı KDV Oranları
KDV oranı kategoriye göre değişir ve mevzuatta belirli ürün gruplarına (örneğin basılı kitap ve süreli yayınlara) istisna veya indirimli oran uygulanabilir. Oranlar zaman içinde güncellenebildiği için burada sabit bir tablo vermek yerine, kendi ürününüzün güncel KDV oranını fatura kesmeden önce mali müşavirinizle veya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel tebliğleriyle teyit etmenizi öneririz.
Örnek: Bir Satışta Kesintiler Nasıl Sıralanır?
Bir giyim ürünü satışında, müşterinin ödediği KDV dahil tutardan sırasıyla şu kesintiler düşülür: önce satıcının beyan edeceği KDV payı ayrıştırılır, ardından kalan KDV hariç bedel üzerinden pazaryeri komisyonu, e-ticaret stopajı ve platform hizmet bedeli kesilir. Geriye kalan tutar satıcıya net olarak aktarılır.
Kesin tutarlar; kategorinin KDV oranına, komisyon oranına ve platform hizmet bedeline göre değişir — bu yüzden burada sabit bir örnek tutar vermek yerine kesinti sırasını anlatıyoruz. Kendi ürününüz için gerçek net aktarımı görmek üzere komisyon ve kâr hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Matrah, müşterinin ödediği tutardır: Hem komisyon hem stopaj, KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır. 1.000 TL'lik satışta stopaj 1.000 × %1 = 10 TL'dir. Komisyon ve kargo bedeli stopaj matrahından düşülmez — kesinti, komisyon öncesi brüt satış tutarı üzerinden yapılır.
Bu 10 TL kaybedilmiş bir tutar değildir. Geçici vergi ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir; hesaplanan vergiden fazlaysa iade alınır. Net kâr hesabınızda stopajı gider değil peşin ödenmiş vergi olarak değerlendirin — aksi halde kârınızı olduğundan düşük görürsünüz.
Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?
Temel Muhasebe Çerçevesi
- Satış anında: Müşteri adına e-arşiv faturasını düzenleyin. Geliri KDV hariç tutar üzerinden, hesaplanan KDV'yi ayrı kalem olarak kaydedin
- Pazaryeri komisyon faturası geldiğinde: Komisyonu gider, üzerindeki KDV'yi indirilecek KDV olarak kaydedin
- Aylık KDV beyannamesinde: Hesaplanan KDV'den indirilecek KDV'yi düşün, farkı ödeyin
- Stopaj kesintisi: Peşin ödenmiş vergi olarak kaydedin — gider değildir
- Geçici ve yıllık beyanda: Kesilen stopajı hesaplanan gelir/kurumlar vergisinden mahsup edin
Uyarı: Bu rehber genel bilgi amaçlıdır. Vergi mevzuatı değişebilir. Muhasebe kayıtları ve beyan süreçleri için mutlaka yetkili bir mali müşavirden destek alın.
Stopaj ve KDV'yi Kâr Analizine Dahil Etmek
Pek çok pazaryeri satıcısı stopaj ve KDV kesintilerini kâr hesaplarına dahil etmez. Sonuç: gerçek kâr marjının yanlış hesaplanması.
SellBox kâr analizi modülü, her satış için komisyon, kargo, platform hizmet bedeli ve stopaj kesintisini otomatik hesaplayarak gerçek net kârı gösterir. Hangi ürünlerinizin ne kadar kâr ettiğini tek ekranda görürsünüz.
Gerçek Kâr Marjınızı Öğrenin
Stopaj, komisyon ve kargo dahil tüm kesintiler otomatik hesaplanır. Hangi ürününüzün kârlı olduğunu anında görün.
14 Gün Ücretsiz Dene →Sık Sorulan Sorular
Stopaj oranı kaç?
E-ticaret stopajı 1 Ocak 2025'ten itibaren %1 olarak uygulanmaktadır. Kesinti KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır — 1.000 TL'lik satışta 10 TL. Pazaryeri komisyonu ve kargo bedeli matrahtan düşülmez.
Stopaj mahsup edilebilir mi?
Evet. Kesilen stopaj önce üç ayda bir verilen geçici vergi beyannamesinde, ardından yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Kesilen tutar hesaplanan vergiden fazlaysa iade alınabilir.
Stopaj KDV dahil mi hariç mi hesaplanır?
KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanır. 1.000 TL'ye sattığınız bir üründe stopaj 1.000 × %1 = 10 TL'dir. Komisyon da aynı şekilde KDV dahil fiyat üzerinden alınır. Pazaryeri komisyonu ve kargo bedeli stopaj matrahından düşülmez; kesinti komisyon öncesi brüt tutar üzerinden yapılır.
İade edilen siparişte kesilen stopaj geri alınır mı?
İade, stopaj vergi dairesine beyan edilmeden önce gerçekleşirse pazaryeri bunu muhtasar beyanından çıkarabilir. Beyan verildikten sonra kayıtlarda düzeltme yapılamaz — bu durumda fazla kesilen tutarı anında geri almazsınız, sonraki beyannamelerde mahsup yoluyla düşersiniz.
KDV'yi pazaryeri mi öder, satıcı mı?
Satıcı öder. Ürünü satan ve faturayı düzenleyen siz olduğunuz için o satışın KDV mükellefi sizsiniz; Pazaryeri yalnızca aracıdır. Faturadaki hesaplanan KDV'yi kendi aylık KDV beyannamenizde beyan eder, alışlarınızdaki indirilecek KDV'yi düşer ve farkı vergi dairesine ödersiniz. "Pazaryeri hallediyor" varsayımıyla beyanname vermemek vergi ziyaı cezası doğurur.